پنج شنبه ٢٥ مرداد ١٣٩٧-
اشاعه و ترویج
گزارش تصویری
نظرسنجی
کدام فعالیت صندوق بیشتر مورد توجه شما بوده است؟

طرح های پژوهشی و فناورانه
پسادکتری
کرسی پژوهشی
ثبت بین المللی اختراع
پژوهانه (گرنت)
تجاری سازی یافته‌های علمی

صفحه اصلی > آرشیو > آرشیو اشاعه و ترویج 


  چاپ        ارسال به دوست

از سوی دکتر " نصرت الله ضرغام " عضو هیات علمی دانشگاه تهران و رییس صندوق حمایت از پژوهشگران و فناوران کشور؛

به مناسبت برگزاری اولین همایش" نقش حمایت از اختراعات وحقوق مالکیت فکری در رشد و توسعه ملی" (قسمت اول)

مالکیت فکری ( IP ) نقش مهمی در رشد اقتصادی دارد. خصوصا در اقتصاد های دانش محور، IP نقش کلیدی در تصمیم گیری ها جهت سرمایه گذاری بروی نوآوری دارد. علاوه بر تقویت بهره وری و سوددهی، مالکیت فکری و پتنت ها ارزش مادی هم دارند و به تراز مالی شرکت ها اضافه می کنند. بنابراین دولت ها باید محیط مساعدی ایجاد کنند که مشوق سرمایه گذاری بروی IP و نواوری باشد و کسانی را که IP ایجاد کرده و آنرا تجاری می نمایند، تشویق نمایند. در سطح کشوری، امریکا برخورد استراتژیک با IP  کرده و یک زیر ساخت IP ایجاد کرده است. در ژاپن هم نخست وزیر بنا دارد تا ژاپن را بدل به " کشور IP  " بکند. چین در حال حاظر یک سیستم IP با رشد مناسب دارد که هنوز هم در حال پیشرفت است و دولت چین از کاستی های این سیستم آگاه است و درصدد رفع آنها می باشد. اما در اروپا، اوضاع کمتر امیدوار کننده است. سیستم پتنت تکه تکه و گران است. یک جامعه پتنت برای سراسر اروپا وجود ندارد. البته انگلیس و کشور های فعال اروپا وضع بهتری در سیستم پتنت دارند. با توجه به هدف اروپا برای تبدیل به اقتصاد دانش محور برتر جهان، پیشرفت در این زمینه کند بوده است. در اروپا سرمایه گذاری بیشتر لازم است تا تحقیق و توسعه و نوآوری بیشتر تشویق شود و جبهه فعالتری ایجاد گردد که به ایجاد مالکیت فکری و مدیریت ارزش بیشتری داده و در این زمینه ها سرمایه گذاری بیشتری کند. البته فقط ایجاد مالکیت فکری کافی نیست بلکه باید سرمایه گذاری بعدی جهت توسعه و تجاری کردن فرآورده ها حاصل از IP  ایجاد شود.

از آنجا که مالکیت فکری یک اهرم قوی در رشد اقتصادی است، نقش دولت ها در شکل دادن به سیاست های IP مهم است.

 

امریکا : در 25 سال گذشته سیاست گذاران نقش مهمی در ایجاد یک زیر ساخت IP در امریکا ایفا کرده اند. این مسئله باعث تشویق رشد صنایع یا تکنولوژی بالا شده و ایجاد شغل کرده است. با دادن مالکیت IP که دانشگاهها ایجاد کرده اند به خودشان، دانشگاهها آزادی بیشتری برای مذاکره و توافقات با بخش خصوصی و شرکت های خارجی پیدا کرده اند. در این سیستم، افرادی که تحقیقات موفقیت آمیزی انجام می دهند، بطور اساسی تشویق می گردند. از سال 1984 دانشگاههای امریکا حدود 42 هزار licencing deal کامل کرده و 4500 کمپانی ایجاد نموده اند. کمپانی هایی که ریشه در سیستم دانشگاهی امریکا دارند، اکنون صدها هزار نفر را استخدام می کنند و سالانه 40 بیلیون دلار در اقتصاد کشور سهم دارند.

البته در سیستم پتنت امریکا نواقصی هم به چشم می خورد مثلا زمانی که طول می کشد تا دفتر علائم تجاری و پتنت امریکا پتنت ها را بررسی کند، کیفیت پتنت هایی که اعطا می شوند و هزینه پتنت هایی که به دادخواهی کشیده می شود ( بخصوص برای کمپانی های کوچک). یک قانون اصلاح پتنت برای رفع این مشکلات تدوین شده و هم اکنون در دست بررسی است.

 

ژاپن: در سال 2002، نخست وزیر ژاپن برای مدیریت IP در ژاپن، انجمنی متشکل از افراد خبره در حقوق، علم، صنعت و علوم ایجاد کرد. از آن زمان ژاپن وارد یک روند اصلاح قابل توجه در IP شده است. دفتر پتنت ژاپن سعی در بهبود کارآیی سیستم بررسی پتنت ها را دارد و خصوصا تلاش می کند روند درخواست را تسریع کند و هزینه ها را کاهش دهد. این دفتر همچنین یک برنامه آموزشی عمده را شروع نمود که برای توضیح فوائد IP برای تجارت کشور و افزایش میزان licensing deals در ژاپن طراحی شده است. قوانین گمرک اصلاح شده اند بطوریکه اجناسی که وارد کشور می شوند و پتنت های ژاپن را نقص می کنند قابل توقیف هستند.

اقداماتی جهت تشویق ایجاد و تجاری سازی IP در دانشگاههای ژاپن انجام شده است. دانشگاهها راحت تر می توانند درآمد هر IP  که ایجاد کرده اند و بطور موفقیت آمیز تجاری می نمایند را نگهداری کنند. این امر منجر به ایجاد حدود 40 دفتر اعطای مجوز تکنولوژی دانشگاهی در کشور شده است گرچه تا امروز میزان درآمد حاصل از IP  ایجاد شده توسط دانشگاه کم بوده است.

 

چین: چین در حال تبدیل شدن به یک ایجاد کننده عمده تکنولوژی و IP است. در دهه آینده تعداد قابل ملاحظه ای پتنت های با اهمیت تولید خواهد کرد که به چین اجازه خواهد داد نواحی تکنولوژیک عمده را تحت تسلط خود بگیرد. این مسئله در شناخت اهمیت پایه ای IP در رشد اقتصادی ریشه می گیرد که در درون چین به خوبی شناخته شده است. البته باید خلاقیت طبیعی چین را هم بعلت یک ملت در نظر داشت.

امروزه قوانین IP چین بعنوان بهترین های جهان شناخته می شوند. حقوق IP  برای خارجی ها از کیفیت بالا و  قیمت مناسبی برخوردارند. پتنت های واگذار شده به خارجیان بوسیله دفتر پتنت چین توسط بهترین بررسی کنندگان پتنت ارزیابی شده اند و هزینه پتنت 20 ساله یک پتنت چینی 10 درصد هزینه کل پتنت ها ی کشورهای G8  است. درخواست های پتنت داخلی سالانه 24-40 ذرصد رشد دارند. دانشگاههای چین در حال حاضر در چین به اندازه دانشگاههای امریکا درامریکا سالانه پتنت فایل می کنند ( حدود 6000 هزار ) اثرات این پتنت ها با تکامل یافتن تکنولژی ها در سالهای آتی قابل مشاهده خواهند بود.

 

اتحادیه اروپا: بر خلاف امریکا و ژاپن، اروپا نتوانسته زیر ساخت محکم و آسان کننده کار در سیستم پتنت با قیمت مناسب برای تجارتهای خود ایجاد کند. همچنین در ایجاد محیطی که به اندازه کافی مشوق IP باشد و اجازه بازگشت کافی سرمایه را بدهد، نا موفق بوده است. دفتر پتنت اروپا پتنت هایی که در کل اروپا قابل اجرا باشند نمی دهد . به جای آن متقاضی اسامی کشور هایی که می خواهد در آنها حقش محافظت شود را ذکر کرده و اگر با درخواستش موافقت شد، دفتر پتنت اروپا حقوق پتنت ملی را برای هرکدام از ان کشور ها اعطا می کند. این کار دو مشکل عمده ایجاد می کند. ایجاد پوشش پتنت برای تمام اروپا بسیار گرانتر از گرفتن حمایت IP از امریکا یا ژاپن می شود. در ضمن تناقضیاتی در تصمیم گیری در موارد IP در کشورهای مختلف وجود دارد برخلاف چین و امریکا، پتنت های با روش تجاری در اروپا مجاز نیستند که خود برتوانایی شرکت های اروپایی برای مقابله با چین و امریکا تاثیر منفی می گذارند.

در اروپا 2 عامل دیگر از رشد بیشتر یک محیط مناسب برای IP جلوگیری کرده است: اولا یک لابی سازمان یافته ضد پتنت بطور موفقیت آمیزی در زمینه اختراعات بیوتکنولوژی و کامپیوتر اعمال نفوذ کرده است. ثانیا دارندگان پتنت در انتقال فواید IP به سرمایه گذاران کلیدی و به خصوص سیاست مدارانی که در مورد قوانین پتنت تصمیم گیری می کنند. تاثیرگذار نبوده اند.

البته بعضی کشورهای اروپایی مثل انگلیس متوجه چالش جدی رقابت با کشور های مثل چین که محیط کم هزینه ای برای تجارت عرضه می کند، شده اند. انگلیس استراتژی چند وجهی برای بهبود نوآوری با مشارکت تجارت ها، سرمایه گذاران، دانشگاهها و دولت در پیش رو گرفته است تا محیطی مساعد برای نوآوری و ارزشگذاری به IP ایجاد کند. با این وجود در بیشتر کشورهای اروپایی سیاست های مشوق نوآوری و حامی IP تکمیل نشده اند یا درست رعایت نمی شود.

عملکرد اقتصادی انگلیس در سالهای 2007-1997 قوی بوده بطوریکه سرانه GDP از سایر کشورهای   رشد سریعتری داشته است. بحران اقتصادی 2008 و سالهای بعد آن عوارض شدیدی برای کشورهایOECD  و بخصوص انگلیس داشت. با این حال در طی سالهای 2011-1997، رشد بهره وری انگلیس در رده دوم بعد از امریکا قرارداشت و  GDP  به ازای هر فرد شاغل به خوبی سایر کشورها بوده است. سطح بهره وری انگلیس ( GDP به ازای ساعت ) هنوز از امریکا، آلمان و فرانسه عقب تر است. نسبتی از GDP که صرف R&D  میشود. در انگلیس در حال حاضر 8/1 درصد است که هنوز از سایر کشورهای عمده ی پیشرفته، کمتر است.

به همین میزان از نظر پتنت های اعطا شده، انگلیس از امریکا و آلمان عقب تر است و تقریبا ردپای فرانسه را دنبال می کند.

از نظر مدیریتی، انگلیس در میانه گروه قراردارد، مشابه ایتالیا و فرانسه ولی بطور قابل توجهی پایین تر از دولت های لیگ برتر به سردستگی امریکا، همچنین ژاپن و آلمان. این فاصله مدیریتی با امریکا احتمالا بعلت وجود شرکت های فامیل family firms، سرمایه انسانی کمتر و رقابت ضعیف تر می باشد. بطور خلاصه اقتصاد انگلیس مشکلات طول کشیده ای از نظر سطح عملکرد تجاری ( مثل بهره وری، نوآوری و مهارتهای حدواسط ) دارد ولی علائمی  از بهبود در سالهای اخیر نشان می دهد که بهبود بهره وری است. مهارتها، خصوصا برای تحصیلات کالج سریعا رشد کرده است. شدت R&D هنوز پائین است وسرمایه گذاری نیز از سایر کشورهای اروپائی قاره ای کمتر است ولی به هر حال از سال 1997، حرکت هایی در جهت صحیح بخصوص در زمینه سرمایه انسانی و نوآوری صورت گرفته است.

 


٠٩:٤٢ - چهارشنبه ١٣ اسفند ١٣٩٣    /    شماره : ٥١٥٠    /    تعداد نمایش : ١٤٥٤١


نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 

خروج




©تمامی حقوق متعلق به این سایت و برای صندوق حمایت از پژوهشگران و فناوران کشور محفوظ می باشد.insf.org