دكتر فرهادي:توسعه پايدار و پيشرفت ملت ها مرهون داشتن پژوهشگران و محققان برجسته است

نخستين هم انديشي مسولان صندوق حمايت از پژوهشگران كشور با حضور روسا و معاونان پژوهش و فناوري دانشگاه ها، پژوهشگاه ها و مراكز علم و فناوري ديماه ۸۷ با هدف آشنايي بيشتر آنان با اهداف، برنامه ها و عملكرد صندوق در دانشگاه تربيت مدرس برگزار گرديد.

در مراسم آغاز به كار اين نشست دكتر محمد فرهادي رئيس صندوق حمايت از پژوهشگران كشور ضمن خير مقدم به شركت كنندگان و ارائه گزارشي از عملكرد و دستاوردهاي صندوق برتعامل و همكاري بيشتر مسولان مراكز علمي و دانشگاهي در انجام اطلاع رساني از نحوه كار صندوق به محققانشان تاكيد كرد.

دكتر فرهادي توسعه پايدار و پيشرفت ملت ها را مرهون داشتن پژوهشگران و محققان برجسته و برقراري ارتباط مستمر و حمايت از اين قشر توانمند در عرصه هاي مختلف علمي دانست و اظهار داشت بهره مندي از آنان موجبات رشد، ترقي، تعالي و توسعه علم و فناوري و در نهايت توسعه پايدار كشورها فراهم مي سازد، كه. در همين راستا شورايعالي انقلاب فرهنگي به پيشنهاد شوراي پژوهش هاي علمي كشور اساسنامه ايجاد اين صندوق را با هدف ارائه كمك و خدمات مادي و معنوي به پژوهشگران ايراني اعم از حقيقي و حقوقي براي شكوفائي امر تحقيقات (در راستاي توليد علم و فناوري و بهره مند شدن مردم از نتايج آنها) را در مهر ماه سال ۸۲ مورد تصويب قرارداد. در اين اساسنامه آمده است كه هدف از تاسيس صندوق ارائه حمايت هاي مادي و معنوي همه جانبه از پژوهشگران ايراني، دانشگاهي وغير دانشگاهي، در داخل و خارج از كشور و در راستاي ارتقاي كمي و كيفي توليد علم، توسعه فناوري كاربرد نتايج تحقيقات و توسعه علمي در سطوح ملي و بين المللي مي باشد.

رئيس صندوق حمايت از پژوهشگران كشور گفت: صندوق در حال حاضر ۲۶۳ طرح پژوهشي در دست بررسي، ۳۵۷ طرح مصوب در حال اجرا، ۱۱۸ طرح پژوهشي خاتمه يافته، ۸ طرح نيمه صنعتي و ۱۲ طرح صنعتي را تحت حمايت دارد.

دكتر فرهادي با برشمردن محورهاي حمايتي صندوق از پژوهشگران كشور، با بيان اين نكته كه از پژوهشگران ايراني داخل و خارج از كشور حمايت‌هاي مادي و معنوي مي نمايد، افزود: كمك به اجراي طرح‌هاي تحقيقاتي، تجاري سازي نتايج طرحهاي پژوهشي محققان، ايجاد كرسي پژوهشي، گرنت، كمك به ثبت اختراعات پژوهشگران در داخل و خارج از كشور، ثبت ايده‌ها و طرح‌ها، كمك براي به ثمر رساندن نوآوري‌ها و خلاقيت‌هاي منجر به توليد و ايجاد و توسعه زيرساخت‌هاي پژوهشي از جمله حمايت‌هاي صندوق به شمار مي‌آيد.

دكتر فرهادي با اشاره به اين كه طرح‌هاي كاربردي در مقياس ملي از سوي حوزه معاونت علمي و فنآوري رياست جمهوري جهت بررسي علمي و تاييد نهايي به صندوق ارسال گرديده اند، اظهار داشت: در اين زمينه كار بررسي ۱۰۸ طرح پژوهشي مربوط به علوم پزشكي و دامپزشكي، ۷۱ طرح فني و مهندسي، ۱۳ طرح كشاورزي و منابع طبيعي، ۱۴ طرح علوم و علوم زيستي، ۱۱ طرح علوم انساني و هنر و ۳ طرح ميان گروهي انجام و نتايج آنها به اين معاونت ارسال گرديده است.

رييس صندوق حمايت از پژوهشگران كشور تعداد طرحهاي معرفي شده از سوي بنياد ملي نخبگان را ۹۰ طرح دانست و عنوان كرد: از اين تعداد در حال حاضر كارهاي مربوط به ۲۵ طرح جهت بررسي علمي و تاييد نهايي انجام شده است.

رئيس صندوق حمايت از پژوهشگران كشور در خصوص مراحل تصويب طرح‌ها، اظهار داشت، طرح‌ها پس از دريافت، از نظر تكميل بودن اطلاعات توسط كارشناسان مورد بررسي قرار مي گيرند و سپس بر اساس زمينه تحقيقاتي به كميته‌هاي تخصصي مربوطه ارجاع خواهند شد.

دكتر فرهادي افزود: پروژه‌هاي پيشنهادي در كميته‌هاي تخصصي ذيربط مورد بررسي قرار مي‌گيرند و چنانچه پروژه‌هاي پيشنهادي در راستاي توليد علم، گسترش مرزهاي دانش و در جهت حل مشكلات و استفاده از مزيت‌هاي كشور باشد، چند داور از بين محققان برجسته داخل و خارج كشور و مرتبط با زمينه طرح انتخاب و طرح براي آنان ارسال مي‌شود.

دكتر فرهادي گفت: در ادامه اين روند، نظر داوران در كميته تخصصي بررسي و نتيجه به كميته علمي جهت تصميم‌گيري نهايي ارجاع داده مي‌شود. كه كميته علمي با بررسي تمامي مستندات مربوط به طرح، تصميم نهايي را اتخاذ مي‌كند. و در صورت تصويب طرح يك نفر ناظر طرح از ميان برجستگان علمي همان رشته ها انتخاب و تفاهم نامه منعقد و از متقاضي دعوت بعمل مي آيد. كه به اين ترتيب طرح اجرايي و وارد مرحله ارزيابي مستمر مي‌شود و تا پايان پروژه ادامه خواهد داشت.

رئيس صندوق حمايت از پژوهشگران كشور در خصوص تجاري سازي نتايج طرح هاي پژوهشي خاطرنشان كرد: صندوق به طرق مختلف از تجاري سازي نتايج طرحهاي پژوهشي پژوهشگران به صورت اعطاي وام به شكل تسهيلات بانكي ، كمك به كاهش ريسك سرمايه‌گذاري‌ در تجاري سازي پژوهش و بيمه كردن آن و مساعدت در كاهش بهره با نكي وام پژوهشگر حمايت مي‌كند.

دكتر فرهادي با بيان اين كه صندوق براي تجاري سازي نتايج طرح‌هاي پژوهشي تاكنون كمك‌هاي مالي به ميزان بيش از ۱۷ ميليارد ريال ارائه داده است، تصريح كرد: سال آينده نيز همين ميزان اعتبار براي تجاري سازي نتايج پژوهشي پيش‌بيني شده است.

وي با اعلام اين كه در يك سال گذشته جهت ثبت بين‌المللي يافته‌هاي علمي تاكنون ۲۱ مورد درخواست به تاييد صندوق رسيده است، خاطر نشان كرد:۲۰ پتنت(ثبت اختراع) ديگر نيز در حال حاضر در دست بررسي است.

رييس صندوق حمايت ازپژوهشگران كشور در ادامه در خصوص ساختار تشكيلاتي صندوق اظهار داشت. هيات امناي صندوق متشكل از معاون اول رييس جمهور (رييس هيات امنا)، وزير علوم،‌ تحقيقات و فناوري، وزير بهداشت، درمان و آموزش پزشكي، وزير جهاد كشاورزي، وزير صنايع و معادن، معاونت برنامه‌ريزي‌ و نظارت راهبردي رييس جمهور و شش نفر از استادان و پژوهشگران برجسته و رييس صندوق به عنوان عضو و دبير هيات امنا باشند.

دكتر فرهادي در خصوص اعضاي كميته علمي صندوق نيز تصريح كرد: اعضاي كميته علمي صندوق از بين نخبگان جامع الشرايط علمي كشور كه داراي آثار علمي در سطح بين‌المللي، سوابق درخشان علمي و اجرايي، آشنا با علوم و فنون روز جهان، آشنا با نيازهاي علمي، پژوهشي و فناوري كشور هستند، توسط اعضاي هيات امنا انتخاب و با حكم رييس هيات امناي صندوق به مدت چهار سال منصوب مي شوند.

وي كميته‌هاي تخصصي را جزو مجموعه‌هاي مشورتي و تخصصي در حوزه مديريت ارزيابي طرح‌هاي صندوق عنوان كرد و افزود: اعضاي كميته‌ها از ميان متخصصان و كارشناسان علمي و اجرايي آشنا با علوم و فنون روز جهان، توسط كميته علمي صندوق انتخاب و با حكم رييس صندوق به مدت دو سال منصوب مي‌شوند. كه كميته‌هاي تخصصي از فني و مهندسي، علوم پزشكي و دامپزشكي، كشاورزي و منابع طبيعي، علوم و علوم زيستي، علوم انساني و هنر و كميته ميان گروهي تشكيل گرديده است.

دكتر تسليمي: سير علم بي منتها و مسير علم بي پايان است.

دكتر محمد سعيد تسليمي معاون علمي و پژوهشي حوزه معاونت علمي و فناوري رياست‌جمهوري دومين سخنران اين هم‌انديشي بود. وي طي سخناني با ابراز قدرداني از تلاش مديران مراكز پژوهشي و دانشگاهي در پيشبرد اهداف علمي كشور اظهار داشت.

آنچه در نظر و انديشه دست‌اندركاران امور گوناگون مربوط به عرصه علم و پژوهش است معمولاً به صورت يك سؤال مطرح مي‌باشد و آن اين است كه راه رسيدن به دستاوردهاي عظيم و مؤثر، از علم و پژوهش وآنچه را كه بتوان به عنوان يك هدف بزرگ و مقدس "علم نافع" قلمداد كرد، چه گونه بايد هموارگردد ؟

دكتر تسليمي افزود وصول به اين هدف از طريق درست آن از نتيجه ، همراهي و هم‌انديشي مسؤولان و محققان امكان‌پذير خواهد بود كه با اهتمام روز افزون خود مي‌توانند گسترش و ارتقاء دستاوردهاي علمي را رقم ‌زنند. در معاونت علمي و پژوهشي عليرغم اينكه از جهتي با كاركردهاي سازمان‌هاي علمي و پژوهشي كشور هم‌ريشگي و نيز هم هدفي وجود دارد با اين حال اين دغدغه و باور مطرح مي‌باشد كه بايد به‌صورت فراستادي انجام وظيفه گردد. براي انجام بهتر كار‌هاي علمي و دستاوردهاي پژوهشي با پرهيز از مشابه‌كاري يا كارهاي موازي چهارچوبي رعايت شود كه بر آن اساس كارهاي تكميلي و يا بر زمين‌مانده كه نيازمند ديده‌باني مي‌باشد انجام شود تا از رهگذر آن به اين سؤال اساسي كه «دستاوردهاي علمي چه بايد باشد ؟» بهتر انديشه شده و پاسخ عملي بهتري داده شود. وي گفت: مي‌دانيم كه مسير علم بي‌منتها و سير علمي بي‌پايان است و قله‌اي براي آن وجود ندارد. لذا بايد به صورت مستمر و مداوم هدف‌گزيني و به اهداف دست‌يافته اكتفا نشود. بايد از خود پرسيد كه دستاوردهاي بيشتر علم چه مي‌تواند باشد ؟ و براي نيل به بازدهي مؤثرتر و راه‌گشاتر چگونه بايد كوشيد ؟ به بياني ديگر هر يك از فرآيندهاي علمي در مقابل اين سؤال قرار گيرد و به موجب آن اين سوالات مداوم طرح شوند كه كجا هستيم ؟ كجا بايد باشيم ؟ و براي رسيدن به آنجا چه گونه بايد عمل كنيم ؟ و سپس چه گونه بايد راه را ادامه دهيم ؟ در صورت موفقيت در دست‌يابي به "علم نافع"، دستاوردها به مراتب مفيدتر و بازدهي آن هم پردامنه و فراگير خواهد شد.

معاون علمي و پژوهشي حوزه معاونت علمي و فناوري رياست جمهوري همچنين افزود ضروري است كه در حين عبور از زمان و شرايط حال و رسيدن به آينده، بايد نسبت به آيندگان بيشتر احساس مسؤوليت شود از اين رهگذر معاونت علمي و پژوهشي تلاش مي‌كند شرايط براي انجام كارهاي موازي را به صفر رسانده و به هيچ روي وارد حوزه‌هاي اجرايي و محدوده‌هاي تعريف شدة نهادها و مراكز ذيربط نگردد. علاوه بر اينكه خود درگير دوباره كاري و يا كارهاي موازي نمي‌شود از فراهم آمدن شرايطي كه سايرين نيز درگير انجام موازي‌كاري شوند، از طريق اطلاع رساني سريع و هماهنگي‌هاي لازم ممانعت به‌عمل خواهد آورد. بي مناسبت نيست كه در اين گردهمايي به زمينة همكاري‌هاي اين حوزه معاونت و صندوق حمايت از پژوهشگران اشاره شود؛ و به‌منظور تعيين محدوده‌هاي عملكردي و تشريك مساعي‌ها، به نحوي كه تداخل در وظايف و عملكرد پديد نيايد، جلساتي برگزار گردد تا با شيوه‌هاي قابل قبول، اعضاي محترم در گروه‌هاي علمي صندوق فرآيند مميزي توسعه علوم را نيز به فعاليت هاي موجود در گروه‌هاي تخصصي اضافه نمايند. و با تأكيد ورزيدن به مفهوم عملياتي مميزي توسعه علوم، بايد به‌دست آوريم كه در چه شرايطي هستيم ؟ به كجا بايد برسيم ؟ چگونه بايد به آنجا برسيم ؟ تا كجا بايد ادامه دهيم ؟ و اهداف بلند خود را چه گونه بايد تعقيب نمائيم ؟

دكتر تسليمي افزود. بهترين منابع براي نيل به اين اهداف، صاحب‌نظران و استاداني هستند كه طرح‌هاي پژوهشي را ارزيابي مي‌نمايند. مسؤولين و دست‌اندركاران محترم صندوق حمايت از پژوهشگران، امر مميزي توسعه علوم را مورد توجه قرار داده‌اند و اميد است بعد از اين مميزي توسعه علوم در همة زمينه ها جريان پيدا كند.

معاون علمي و پژوهشي حوزه معاونت علمي و فناوري رياست‌جمهوري در بخش ديگري از سخنان خود اظهار داشت، بر پايه فعاليت هاي انجام گرفته و پيگيري‌هاي به‌عمل آمده در حال حاضر روز به روز نگاه حمايتي به نشريات و انجمن‌هاي علمي معتبر كشور بيشتر شده. با اين وجود هنوز مشكلات و محدوديت‌هايي وجود دارد كه برنامه‌هاي خوب آنها را تحت‌الشعاع خود قرار مي‌دهد. به همين خاطر با كلية انجمن‌هاي علمي كشور در حوزه‌هاي علوم تحقيقات و فناوري و بهداشت، درمان و آموزش پزشكي مكاتبه و حمايت مستقيم مالي از انجمن‌هاي علمي در جريان است. لذا انجمن‌هاي علمي به نسبت اعتباري كه نزد مراكز اصلي خود داشتند مورد حمايت معاونت مي‌باشند. ضمناً يقين داريم كه انجمن‌هاي علمي ايده‌ها و برنامه‌ها خوبي دارند كه بايد آنها را ارتقاء بدهند هر چند ممكن است تنگناهايي هم در پياده‌سازي ايده‌ها داشته باشند كه بايد به رفع آنها توجّه جدّي شود.

دكتر تسليمي در فراز ديگري از سخنان خود افزود : نشريات هم با توجّه به درجه بندي علمي كه دارند مورد حمايت خواهند بود كه انشاءا... بعد از برداشتن گام اول و كاستن از مشكلات آنها، در مراحل بعدي برنامه‌ريزي و انتظارات متقابل مورد بحث و بررسي قرار گيرد تا متقابلاً در جهت اهداف بزرگ علمي كشور گام‌هاي چشمگيرتري توسط انجمن‌ها و نشريات علمي معتبر برداشته شود و توسعة علمي مورد انتظار از رهگذر توانمندتر شدن آنها و پربارترشدن نشريات حاصل گردد.

معاون علمي و پژوهشي حوزه معاونت علمي و فناوري رياست جمهوري در بخش پاياني سخنانش گفت: نكته مهّم ديگر قابل طرح، حركت به منظور نيل به داشتن رويكرد ارتقاء علمي مي‌باشد كه نبايد تحت‌الشعاع امور روزمره قرار گيرد. علوم و آگاهي‌ها و مهارت‌هاي عمومي و يوميه اجتماعي در اقشار گوناگون نبايد به‌نظر جزئي آمده و مورد غفلت واقع شود. تمام امور، مستقل از سطح و درجه خود، بايد به نوعي مورد مميزي از نظر دانائي محوري واقع شوند. از طرفي همه امور بايد علمي شوند به طوري كه بشود به روشني دريافت كه انجام امور علمي و علوم عملي و" نافع" مي‌باشند. براي تحقق اين منظور ضروري است استادان و پژوهشگران، عمل علمي و علم عملي را در سطح جامعه ترويج نموده و جهت افزايش سطح آگاهي‌هاي عمومي از انجام هيچ كوششي در حيطه وظايف خود فروگذار ننمايند. به دليل اهميت اين موضوع و ضرورت حركت به سمت پياده‌سازي آن، يك گروه ويژه در ساختار معاونت علمي و پژوهشي با نام علوم آگاهي‌هاي عمومي منظور گرديده تا به طور خاص و در عين حال به‌صورت فراگير چگونگي رواج علوم مورد نياز فرد و اعضاي جامعه در فعاليت‌هايشان را تمهيد نموده، تقويت و در فراهم آمدن موجبات ارتقاي مستمر سطح آگاهي‌هاي عمومي در جامعه ايفاء نقش نمايد.

دكتر ضرغام : منابع انساني ثروتي است ماندگار و براي حفظ آن بايد سرمايه گذاري نمود.

دكتر نصرت ا... ضرغام دانشيار دانشگاه تهران و رئيس كميته تجاري سازي صندوق حمايت از پژوهشگران كشور سومين سخنران اين هم انديشي بود كه طي سخناني اظهار داشت. مايلم در اين جمع علمي و صميمي پيرامون سه موضوع صحبت كنم.

نكته اول در خصوص نگرش جديدي طي سالهاي اخير نسبت به علم و رسالت علم در كل كشور ايجاد شده است بايد عرض كنم كه اين مهم امر مباركي است ليكن بايد فرهنگ سازي، نهادينه و اشاعه شود زماني نه تنها در ايران بلكه در دنيا انتظارات خاصي از مراكز علمي وجود داشت اما در حال حاضر انتظارات جامع تر شده است و تنها به توليد علم فكر نمي شود بلكه بيشتر به توليد ثروت حاصل از علم براي رفاه مردم انديشيده مي شود. كه اين فكر قطعا" بايد در جامعه نهادينه شود و اگر مقايسه كنيد شايد اين حركت در كشور كمي كند باشد و يا حركت در اين زمينه دير آغاز گرديده است ولي بايد سرعت بگيرد، بايد عرض كنم عمده ترين عامل اقتصادي در كشورنفت نيست همانطور كه در ديگر كشور ها مزيت منابع طبيعي نيست. همكاران استحضار دارند كل درآمدي كه از نفت كسب كرديم و مي كنيم برابر درآمد يك ساله آمريكا نمي شود اما در مقابل، منابع انساني ثروتي است كه ماندگار است و در مقابل نوسانات آسيب پذير نيست. و بايد براي حفظ آنها بايد با دقت سرمايه گذاري كرد كه البته صندوق حمايت از پژوهشگران كشور در اين راه پيشرو، پيشقدم و به نظر من فرهنگ ساز و تاثير گذار بوده است.

دكتر ضرغام افزود نكته دوم در عرايض بنده مربوط به تجاري سازي مي باشد. شايد آمار و ارقام به نسبت پتانسيل چندان زياد نباشد اما يك ميليارد و هفتصد ميليون تومان براي تجاري سازي يافته هاي علمي كه تا به امروز در صندوق سرمايه گذاري شده است. چندان رقم كلاني نيست، آنچه مهم تر است توجه به اين امر، شروع به كار، ايجاد بستر و فرهنگ سازي و پايلوت يا ارائه الگو در اين زمينه است تا عزيزان دانشمند يافته هاي علمي خود را ارزان نفروشند و در قالب PATENTو تجاري سازي از منابع فكري و توليدات فكري براي خود و كشور بهره گيرند در همين راستا صندوق اقدام به ايجاد كميته تجاري سازي نمود، آئين نامه آن در كميته علمي و هيات امنا به تصويب رسيد، اعضاي كميته تجاري سازي متشكل از رئيس صندوق، معاون- مدير ارزيابي طرحها- اساتيد صاحب نظر خارج از صندوق و تعدادي از كارگزاران بخش خصوصي را هم در بخش تجاري سازي دعوت كرديم تا در كنار طرح تجاري سازي واحد مديريت پروژه نيز ايجاد شود. و همچنين اطلاع رساني نسبتا" خوبي انجام داديم تا يافته هاي علمي اساتيد به نوعي به صندوق منعكس گردد و صندوق آمادگي دارد در مرحله پايلوت و انبوه سازي به صور مختلف سرمايه گذاري كند. در همين زمينه فرمت مورد نظر تهيه و روي سايت صندوق قرار گرفته است تا همگان و افراد علاقمند كه مايلند يافته هاي علمي را به مرحله توليد برسانند، فرم ها را تكميل و ارسال كنند و اين فرم ها پس از كار كارشناسي در كميته تجاري سازي بررسي اقتصادي مي شود و در اختيار كارگزار براي بررسي قرار مي گيرد بعد از بررسي، گزارش به كميته و يا به داور ارجاع مي شود تا از لحاظ علمي و فني مورد بررسي قرار گيرد و چنانچه از نظر اقتصادي مرقوم به صرفه باشد قراردادذيربط منعقد خواهد شد.

دكتر ضرغام افزود در سال گذشته مراجعات به صندوق كم بود ولي در سالجاري استقبال بيشتر شده و چون اعتقاد داريم پتانسيل بسيار بالا است گرچه منابع مالي ما محدود است ولي با هماهنگي ها مي توانيم به منابع نامحدود بپيونديم و در اين خصوص نگراني نداريم. چون صندوق بصورت وام نيز مشاركت و همكاري مي نمايد.

رئيس كميته تجاري سازي همچنين گفت: كاري كه صندوق در مسير توليد ثروت از علم آغاز كرده است. مربوط به ثبت بين المللي اختراعات پژوهشگران ايراني مي باشد. و در همين راستا واحد ثبت اختراع در صندوق ايجاد و كميته اي متشكل از مشاور حقوقي (حقوقدان مالكيت فكري) و اساتيد صاحب نظر تشكيل گرديده است،.متقاضيان ثبت بين المللي پس از مراجعه به سايت صندوق و تكميل فرم هاي مربوط به ثبت بين المللي اختراع درخواست خود رابه همراه ساير مدارك ارسال مي كنند.اين مدارك در واحد ثبت اختراع صندوق مورد بررسي و داوري قرار مي گيرد. با تائيد داوران، پروسه ثبت بين المللي آغاز و تا سقف ۵۰% هزينه ثبت اختراع را به صورت رايگان به محقق پرداخت مي شود همچنين صندوق آمادگي دارد كه ۵۰% بقيه را با مذاكره و توافق با مخترع پرداخت نمايد. در اين ميان درصد كوچكي از منابع مادي اختراع ثبت شده به صندوق تعلق مي گيرد.اين كار مزاياي فراواني براي كشور ما به همراه خواهد داشت.و منافع زيادي هم براي صاحبان PATENT ايجاد مي كند. البته بعضي از كشورها اختراع ثبت شده را خريداري مي كنند كه قسمتي را خود استفاده و قسمتي را با پول كلان مي فروشند، البته بايد دقت كرد كه هر موردي قابل فروش نيست.

دكتر ضرغام در بخش ديگري از سخنانش افزود سومين نكته من مربوط به ايجاد كرسي پژوهشي است كه در اين خصوص بايد عرض كنم كه هدف و نيت صندوق بيشتر و وسيع تر و فارغ از بروكراسي اداري و فراهم كردن زمينه كاري بايد براي فعاليت هاي علمي فرهيختگان است. در اين زمينه پيش بيني صندوق ايجاد ۴۰۰ كرسي در ۱۰ سال آِينده است كه اين كار از ۲ سال پيش آغاز شد ابتدا ۷ كرسي اعطا شد و در سال گذشته به ۹ كرسي رسيد چنانچه در حال حاضر اين رقم به ۱۳ كرسي رسيده است و همچنان ادامه دارد بايد عرض كنم در موضوع ايجاد كرسي پژوهشي ما كميته اي داريم براي بررسي درخواست ها و اعطاي كرسي پژوهشي، آئين نامه اي براي اين كار كه مصوب كميته علمي و هيات امناء مي باشد تدوين گرديده است تا از ضوابط ارتقاء اساتيد در اين كرسي براي انتخاب افراد كمتر استفاده شود. و افرادي كه انتخاب مي شوند بر اساس اجماع صاحب نظر در رشته تخصصي، صاحب برنامه راهبردي در كار پژوهشي و واقف به مشكلات اساسي كشور باشد و برنامه راهبردي خود را طي فاز بندي مشخص دنبال كنند تا مشكلات اساسي را در رشته تخصصي مربوطه برطرف نمايند. ضمن اين كه عنايتي بر توانايي هاي بالقوه كشور داشته باشند و با كار علمي توانايي هاي بالقوه را به بالفعل تبديل كنند مبلغ مربوط اين بخش سالانه سيصد ميليون ريال ميباشد كه به مدت ۵ سال عموما" يك و نيم ميليارد ريال به متقاضي پرداخت مي شود. رئيس كميته تجاري سازي افزود علاوه بر ۱۳ كرسي ايجاد شده، ۲ گرنت نيز به دانشمند ان اعطاء شده و هم اكنون هم ادامه دارد و من اميدواريم در اين زمينه هم قدم هاي موثر برداريم، چون دانشمند ان و نخبگان آنچه را دنبال مي كنند زمينه وبستر مناسب كلي براي استفاده از توانمنديشان است و اميدواريم به حول و قوه الهي اين گامها گسترش يابد.

دكتر عنايتي: ايجاد فرصت هاي برابر براي تمامي پژوهشگران كشور از جمله اهداف و برنامه هاي صندوق است.

دكتر علي اكبر عنايتي مدير ارزيابي طرحهاي پژوهشي صندوق حمايت از پژوهشگران كشور چهارمين سخنران اين نشست بود. وي از جمله اقدامات اساسي كه صندوق در راستاي رسالت خود ( حمايت مادي و معنوي از پژوهشگران ايراني داخل و خارج از كشور) به انجام رسانده است، كمك به اجراي طرحها و پروژه هاي تحقيقاتي (كه به دو صورت ارائه طرح توسط پژوهشگر و سفارش طرح و پروژه توسط صندوق بر اساس نيازهاي جاري و راهبردي كشور و بر مبناي اولويت هاي پژوهشي) برشمرد و افزود در اين راستا حمايت از طرحهاي پژوهشي كه صورت تيمي اجرا گردند،. ميان رشته اي باشند ، فرا رشته اي باشند، يا با همكاري چند مركز علمي داخل كشور انجام و تعريف شده باشند، در راستاي توليد علم، كمك به حل مشكلات كشور، و استفاده از مزيت هاي كشور و در جهت توليد ثروت و دانش فني باشند، در اولويت قرار مي گيرند.

دكتر عنايتي افزود از ابتداي راه اندازي صندوق و بر اساس فراخواني كه در سطح ملي و به منظور آگاهي عموم پژوهشگران كشور منتشر گرديد، عمده پروژه هاي تحقيقاتي توسط پژوهشگران تعريف و پس از دريافت، طي مراحل مختلف در كميته هاي تخصصي بررسي و در صورت مثبت بودن نتايج داوري طرح براي تصويب نهائي به كميته علمي ارسال مي شد.اما از دو سال پيش و بدنبال تاكيد رئيس محترم صندوق و كميته علمي مبني بر تعيين محورها و اولويت هاي پژوهشي، پس از انجام دقيق كار كارشناسي و نظر خواهي از ۱۰۰ نفر از برجستگان علمي كشور ( كه بالاترين توليدات علمي را در سطح ملي و بين المللي داشتند و در گزارش مركز اقتصاد، تحقيقات اجتماعي و آموزش كشورهاي اسلامي معرفي شده بودند) عرصه ها و محورهاي پژوهشي براي ارتقاء علمي و حل مشكلات كشور با توجه به اساسنامه صندوق ، برنامه سند چشم انداز در بخش تحقيقات و نيازهاي كشور تدوين و به تائيد كميته علمي صندوق رسيد.دكتر عنايتي تدوين اين عرصه ها را به منظور گسترش، توسعه و هدفمند شدن فعاليت هاي پژوهشي در كشور و ايجاد فرصت هاي برابر براي تمامي پژوهشگران ايراني و با هدف سفارش پروژه هاي تحقيقاتي دانست.

مدير ارزيابي طرحهاي صندوق عرصه ها و محورهاي پژوهشي مصوب صندوق در شش زمينه تخصصي به شرح ذيل: گروه علوم انساني، اجتماعي و هنر "با محورهاي بهره وري و رشد، تحليل عوامل و موانع مديريتي توسعه ،كنترل هزينه و منفعت پروژه – الزامات و مشكلات ، بررسي و مطالعات مربوط به نقش سرمايه انساني و سرمايه اجتماعي در توسعه اقتصادي ، علمي كردن زبان فارسي " با موضوعات خطوط كلي تهيه متون فارسي براي آينده و آيندگان ، مطالعات جامع پيرامون هنرهاي ايراني (سنتي – معاصر ايراني و اسلامي) ،تحليل دامنه برد زبان و ادبيات فارسي ( بعنوان زبان انقلاب فارسي ) در تعامل با جهان امروز ،آسيب شناسي مديريتي، فرهنگي، ديني، اقتصادي، سياسي و اجتماعي كشور ،بيكاري ( آشكار و پنهان ) و راهكارهاي عملي غلبه بر آن ،تحولات بين نسلي و الزامات بقاء و بهداشت عمومي ( فرد، خانواده، سازمان ، اقتصاد، جامعه و ...) ،نقد و اصلاح سياستهاي تامين اقشار آسيب پذير و تحقق عدالت اجتماعي گروه علوم پزشكي و دامپزشكي "در موضوعات "تحقيقات در زمينه پزشكي سلولي و مولكولي، پروتئوميكس، بيوانفورماتيك و ترانسژنيك ،تحقيقات در زمينه نقش سلولهاي بنيادي در حذف بيماريها؛ مثل (نورودژنراتيو - ناشنوايي و ...)، تحقيقات در زمينه علوم ژنتيكي و تشخيص و درمان بيماري هاي ژنتيكي با روش هاي ملكولي پيشرفته ،تحقيقات در زمينه شيمي دارويي، تحقيقات بر محور گياهان داروئي و فرمولاسيون آنها "

در گروه علوم و علوم زيستي با موضوعات "تقويت پژوهش بر محور ابررساناها، مواد نو، بيوسنسورها و موارد مشابه در ارتقا علم، نوآوري و فناوريهاي نو و برتر ،بررسي و شناسايي تركيبات موثره گياهان دارويي به منظور كشف داروهاي جديد گياهي،بررسي و شناسايي فون جانوري و فلوراي ميكروبي ايران ،تلفيق علوم: شامل تلفيق روش هاي علمي، داده هاي علمي، يافته هاي علمي در حوزه هاي مختلف علم براي دستيابي به محصول جديد " درگروه فني و مهندسي با محورهاي " توسعه فناوري هاي ميكرو الكترونيك، شبكه هاي نوري و بي سيم ،ادوات Electronics و Photonics ،تكنولوژي داده ها" بررسي مصالح و مواد هوشمند يا موضوعات " كنترل در سازه ها (فعال – نيمه فعال- هوشمند ) ،مصالح و مواد پيشرفته و هوشمند ( با توجه به آلياژهاي حافظه دار)،طراحي بهينه سيستم هاي لرزه اي،مواد زيستي (Biomaterials)،مواد زيست سازگار شامل Implant ،مواد زيستي هوشمند براي ترخيص در بدن در مدت طولاني "، و در گروه مهندسي انرژي در محورهاي "انرژي غير فسيلي ،انرژي هسته اي،انرژي سولار " و در گروه كشاورزي و منابع طبيعي "مديريت پايدار محيط زيست و منابع طبيعي ،ايمني زيستي و ارزيابي تأثيرات زيست محيطي و كاهش مصرف نهاده ها،بررسي و تعييين الگوي مديريت پايدار در حوزه هاي آبخيز كشور،تامين منابع آب و استفاده تهيه از آنها ،كاهش استرس هاي محيطي و افزايش ميزان بهره وري،حفظ تنوع زيستي و ثبت گونه هاي نادر،شناسايي منابع، مقاديرو پويايي (ديناميك ) آلاينده هاي آب، خاك و هوا وروشهاي كاهش تاثيرات آنها،مطالعات سنجشي گروه هاي مختلف مواد آلاينده در آبهاي داخلي و دريايي، رسوبات، خاك و محصولات كشاورزي (زراعي، دام و آبزيان)،سلامت غذايي جامعه و مطالعه راهكارهاي كاهش خطرات تهديد كننده سلامت غذاي جامعه،افزايش بهره وري منابع طبيعي و استفاده از ضايعات توليدات كشاورزي، آبزيان و صنايع مرتبط براي توليدات دارويي، بهداشتي و... ،ارزيابي بهبود و توسعه روشهاي عرضه محصولات جديد در كشاورزي و كاهش ضايعات آنها،چگونگي بسته بندي، عرضه و نگهداري نانهاي سنتي كشور و راهكارهاي كاهش آن، ارزيابي، فرآوري و توسعه كاربرد پسماند گياهان كشاورزي وضايعات صنعتي ليگنو سلولزي براي توليد فراورده هاي مختلف سلولزي،كاربرد فناوري هاي نوين در افزايش و تنوع محصولات كشاورزي، جنگلي و دامي،كاهش استرس هاي محيطي و ايمني زيستي ،اقتصاد و بازاريابي توليدات كشاورزي " و همچنين كميته ميـان گروهـــي در موضوعات " مهندسي بافت ،طرح هاي نانو مواد و مواد جديد،داروهاي نوتركيب،سيستم هاي DDS ( دارورساني هدفمند )،درمان هدفمند ( ژن درماني و ..)،تحقيق در زمينه توليد داروهاي جديد "اعلام نمود و افزود با توجه به مصوبه كميته علمي صندوق و پس از انعكاس اين عرصه ها به دانشگاهها ، مراكز علمي و پژوهشي كشور و نصب آن در پايگاه اطلاع رساني ( جهت دسترسي عموم پژوهشگران كشور) صندوق اقدام به پذيرش پروژه هايي نموده است كه در ارتباط با اين عرصه ها و محورها بوده است و همچنان ادامه دارد.

پايان بخش اين هم انديشي صميمي، تشكيل ميزگردي با حضور استادان دكتر محمد فرهادي، دكتر مهدي بهادري نژاد، دكتر محمد سعيد تسليمي ، دكتر علي اكبر موسوي موحدي، دكتر جواد صالحي و دكتر محسن خليلي عراقي بود كه در هر مورد به سوالات شركت كنندگان پاسخ هاي لازم ارائه گرديد.